Kilis Tarihi

g) Fransızların Şehir İçindeki Taşkınlıkları ve Halkın Tepkisi

1920 Mayısının sonlarına doğru şehir içindeki mevcutları 600 civarında olan Fransız askerleri[50] sarhoş olarak çarşı-pazarda dükkâncıların eşyalarını kapmak, kadınların çarşafını yırtmak, nâra atmak, şarkı söylemek gibi hareketleri yaptıkları gibi, çarşı ortasında ahali üzerine rastgele ateş açmışlardı. Açılan ateş sonucu emekli Binbaşı Salih Bey, Mustafa Hannavi zade Mehmet ve Çakmakçı zade Abdülaziz Efendi ile Küspeci zade Ahmet Ağa isabet alarak yaralanmışlardır. Bu hâli gören Kilis halkı hemen dükkânları kapayarak olayı protesto etmişler ve kasabada gergin bir bekleyiş başlamıştır.

h) Fransızlarla Yapılan Geçici Mütareke ve Kilis’teki Durum

Fransızları bir anlaşma yapmaya zorlamak için çalışmalar başlamış ve bir ateşkes için görüşmelerde bulunulması Fransızlarca kabul görmüştür.

Mütarekeye göre 29/30 Mayıs gece yarısından itibaren harekât dolayısıyla Fransızlarla olan çatışmalara son verilecektir. Ateşkes 20 gün sürecekti.

Bu arada Kilis Kuva-yi Milliyesi’nin özel olarak ileri sürdüğü mütareke şartları Fransızlarca kabul edilmemiştir. Antep Kuva-yı Milliyesinden olan ve Ateşkes şartlarını görüşmek üzere Kilis’e gelen İrfan Beyin Kilis Kuva-yı Milliyesi ile görüşmemsi ve Fransız dostu olan Ahmet Beyin hanesine misafir olması Kilis Kuva-yı Milliye Komutanı Polat Bey’i çok üzdüğünden Mustafa Kemal’e bir tel çekerek Kilis bölgesindeki görevinin değiştirilmesini istemiştir[51]. Bunun üzerine Polat Beyin tayini Maraş’a çıkmıştır[52].

i) Geçici Mütareke Sonrası Kilis ve Havalisindeki Faaliyetler

Milli Mücadele’de Kilis-Antep Dayanışmasının bir diğer örneği de, Kilis Düyun-u Umumiyesinde bulanan 130 bin liranın 60 bin lirası 18 Temmuz 1920 tarihinde dört çuvala doldurularak bin bir güçlükle Antep Kuva-yı Milliye’sine ulaştırılmasıdır.

Antep’in varlık yokluk mücadelesi verdiği ve halkın açlık sınırının altına indiği, ‘açız, açız’ diye feryat ettiği bu acılı günlerinde Kilis’ten kaçırılan bu paranın Antep halkını bir müddet açlıktan kurtardığını söylemek abartı olmaz.

Fransızlar yirmi günlük ateşkesin akabinde boş durmayarak şehrin en stratejik tepesi olan Resul Otman Dağı’nı top ve piyade kuvvetiyle işgal ederek tahkimata başladılar[53].

Öte yandan bunca sıkıntılara göğüs geren ve mücadele saflarında yer alan kişiler kimlerdi? Polat Beyin ifadesi ile “Kuva-yi Milliye’de ifa-yi hizmet edenler ekseriyetle avam tabakasına mensup fakir veya bînevâledirler.” Yani fakir ve yoksullar bu işe omuz veriyorlardı. Yine onun ifadesi ile “ağniyâ (zengin) tabakası değil. Bilirim ki hemen alelumum (hemen hepsi) Fransızlara temayül (meyilli) ve Harekât-ı Milliyeye olanca kuvvetleriyle muhaliftir.” Polat Bey bu yüzden mücadeleye omuz veren fakir fukaraya gösterdikleri kahramanlıktan dolayı madalya verilmesini Adana Cephesi Kumandanlığına 17.09.1920 tarihli şifre ile teklif ederek[54] kadirşinaslığını göstermiştir.

Sayfalar: 1 2 3 4 5 6 7 8 9