Mobil heykellerinin Türkiye’de, ilk ve tek uygulaması, Ankara’da Kurtuluş Parkı’nda bulunan Sarıkız Heykeli’dir. Makalenin başında, Selim Turanla derin sohbetlerimizin başladığı ve kendisine Sanart Projesi olarak önerdiğim heykelinin çalışmaları 1992 yılında bir hayli ilerler. O yılın yaz aylarında, Osmanbey’de bulunan kardeşi Feyzaver Hanım’ın evine, heykelin ilerleyen çalışmalarını görmek için gittiğimde, Selim Bey salonda, heykelin tasarımıyla uğraşmaktaydı. Yapmış olduğu Sarıkız heykeli, büyük bakır parçalar halinde salona dağılmıştı. Heykeli oluşturacak bakır levhaların form bulmuş parçaları arasında uzun bir zaman geçirdik.

Heykelin açılış tarihinde Ankara’da, Ankara Resim ve Heykel Müzesi’nde ve Selvin Galeri’de, Turay Galeri sahibi Turay Kaynak’ın eserlerin taşımasını üstlendiği eş zamanlı iki sergi düzenleyeceğimi belirttim. 1993 yılının kasım ayının, Selim Turan’ın Türkiye’de, başkent Ankara’da üç büyük etkinlikle tanıtılmasını gerçekleştireceğimi anlattım. Heyecanlıydık. Ankara’da üç farklı semtte, Kurtuluş Parkı’nda heykel, Opera Meydanı’nda Resim ve Heykel Müzesi büyük sergi salonunda “Soyut Kompozisyonlar” ve Kavaklıdere’de Selvin Galeri’de Sarıkız ve Kaz Dağları efsanelerini sergileyerek kasım ayının Türkiye’de Selim Turan ayı olmasını planladım. Kültür Bakanlığı müsteşarı sayın Mehmet Özel Ankara Resim ve Heykel Müzesi’nin salonlarını açtı. Soyut resimler için açmakla kalmadı aynı zamanda müze koleksiyonuna seçimini benden rica ettiği iki büyük soyut kompozisyonu da müze için satın aldı. Soyut kompozisyonlarının bütünü koleksiyonerler tarafından alınan sergilerden Sarı Kız resimlerinin çoğu da koleksiyonlardaki yerini buldu.

Sarı Kız

Heykelin konulacağı yeri seçmek için Selim Turan’ı Ankara’ya davet ettim. İki gün boyunca, Ankara’da heykel yerleştirmeyi planladığımız parklarda dolaştık. Yemek yedik sohbet ettik, kahve içtik, sanat üzerine konuştuk. Selim Bey heykeli için Kurtuluş Parkı’nı beğendi. Ağaçların arasına saklanmak ve heykelle sanatseverlerin karşılamasının sürprizli olmasını istediğini belirtti. Paten Sahasına gelen çocukların heykelini görmelerinden çok hoşnut olacağını belirtti. Düz bir topografyada yükselen ağaçların arasında, parkta dolaşanların aniden fark edeceği bir heykel yapmak fikrindeydi. Öyle de oldu. Açılış programını birlikte Kasım ayı başında, sergilerle eş tarihli olmasını saptadık, Ankara Resim ve Heykel Müzesi’nde soyut resimlerinden oluşan, Galeri Selvin’de de Sarıkız resimlerini kapsamına alan iki ayrı sergi ile aynı günde büyük bir açılış töreni programı hazırladım. Ancak ne yazık ki bu program, Sanart ve bana haber vermeksizin ağustos ayında aniden yapıldı. Heykelin kendi ekseninde dönmesini sağlayan sistemi hazırlatan Sayın Prof. Dr. Erhan Karaesmen, o dönemin Belediye Başkanı Karayalçın’ın başbakan yardımcısı olmadan heykeli açmasının uygun olacağını savlayarak Sanart üyelerinin ve benim Ankara’da olmadığımız bir tarihte, heykelin açılışını yapılmasına vesile olması, ne yazık ki heykelin sessiz sedasız açılmasına neden oldu. En ince ayrıntısına kadar programını yaptığım Selim Turan Ankara etkinlikleri ikiye bölünür. Ancak, sonuçta Selim Turan’ın Türkiye’de bir parka yerleştirilmiş olan ilk ve tek mobil heykeli olan 12 metre kaide üzerinde mobil olarak hareket eden 12 metre yükseklikteki Sarıkız Heykeli’nin, 1993 yılından başlayarak Ankara’nın yaşamının bir parçası olmasını Sanart heykel projeleri kapsamında gerçekleştirmiş oldum.

Sabancı Müzesi’nin alt katında, kronolojik bir sistem içinde sanat dönemlerine ayrılarak seçilen eserleri arasında gezerken, Selim Turanlı yıllar, düzenlediğim sergiler, uzun konuşmalarımız, resimleri, hakkında onun yumuşak, zor duyulur sesiz sesiyle anlattığı sanat tarihi kaynakları, Hakkı Anlı, Abidin Dino, Mübin Orhon, dostluklar, Fikret Mualla, galeriler ve eleştirmenler… Anılarının hepsi gözlerimin önündeydi. Konuşurken çikolata kâğıtlarını bükerek yaptığı mobil küçük heykeller de oradaydı. Necmi Sönmez tarafından kaleme alınan “Selim Turan, Tez-Antitez-Sentez” adlı kitabın sayfaları arasında, belgeler ve yazıların içinde incelemeler yaparken de, Selim Turan’ın engin sanat anlayışını anlattığı anılarının arasında yeniden dolaştım. Önemlisi, Sakıp Sabancı Müzesinde düzenlenen, Selim Turan’ın eşi Şahika Turan’ın İstanbul Üniversitesine bağışladığı resimlerle Necmi Sönmez tarafından düzenlenen sergi ve hazırlanan kitabı Selim Turan ve sanatını sanatseverlerle buluşturması önemliydi.

Selim Turan, felsefesi ve estetik duyarlığıyla, sanatın tarihine bir kez daha kalın harflerle yazıldı ve bundan sonra da yazılmaya devam edecektir.

Sayfalar: 1 2 3 4 5 6 7 8 9