1938 yılında İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi’nden mezun olan Turan, bir sanatçı olarak varlığını ilk kez 10 Mayıs 1941 tarihinde, Beyoğlu Matbuat Müdürlüğü Salonu’nda saat 16.00’da “Liman Şehri İstanbul” sergisinde duyurur. Liman Şehri İstanbul Sergisi’nde Balıkçı, esrarkeş ve dilenci resimleri ile dikkatleri üzerinde toplayan Selim Turan, düşünsel temele dayalı toplumsal içerikli resim anlayışını yansıtan eserleriyle dikkati çeker. Zeki Kocamemi Atölyesi’nin etkisini taşıyan figüratif ekspresyonlara dayanan konstrüksiyonları yansıtan portreler ve çıplaklar çoktan gerilerde kalmış, Nabis formlu lekelerle oluşturulan kompozisyonlarıyla manzaralar, portreler ve sosyal gerçekçiliğe bağlı form arayışını belirleyen, “Esrarkeşler”, “Balıkçılar”, “Dilenciler”in desenleri, Liman Sergisi’nde Selim Turan’ın sokak insanlarının yakın gözlemlerini betimlemektedir. Gerçekleştirdiği resimlerde, dramatik yaşamlara düşünsel bağlamlarla yaklaşımı ile güçlü leke değerleri, armonileri ve desen gücü onu diğer sanatçılardan ayırmaktadır. İkinci serginin konusu kadındır. Çalışır, özellikle de anne çocuk dramını yansıtan yeni resimler yapar, Ancak, Selim Turan, Kadın Sergisi’nden ortak bir kararla uzaklaştırılan Dino’yu gruba kendisinin getirdiğini, Liman Sergisi sırasında ve meydana gelen huzursuzluklara da dolaylı olarak neden olduğunu düşünerek bu sergiye katılmaz. Kadın Sergisi için yaptığı trajik anne ve çocuk desenleri, onun Sosyal Gerçekçilik anlayışının izinde yürüdüğü son çalışmalar olarak yerlerini alır.

“Liman Şehri İstanbul” sergisinin açılışından bir ay sonra, Selim Turan, seçilmiş olduğu “CHP Yurdu Gezen Türk Ressamları” etkinliği kapsamında Muğla’ya gönderilir. 1 Temmuz-30 Ağustos 1941 tarihleri arasında 4.’sü düzenlenen bu etkinlikte Turan, önce Milas sokaklarında dolaşarak kenti resimler, sonra Bodrum’a gelir, Halikarnas Balıkçısı, Cevat Şakir Kabaağaç’la dostluk kurar ve Bodrum’u, Bodrum yapan ve üzerine kitaplar yazan ünlü edebiyatçıyla sanat, edebiyat ve özellikle de resimleyeceği Bodrum sohbetleri yapar. Kaleyi, Bodrum Pazariçi’ni, Fethiye sahillerini, elinde boya kutusu kolunun altında resimleriyle görülünce şaşıran görevlilerin casus zannettiği ve neredeyse tutuklu kalacağı Köyceğiz’in manzaralarını resimler. Özellikle tahtacılar gelinlerini, onların geleneklerini yansıtan düğünlerinin kıyafetlerini, efsanelerini, günlük yaşamlarını tuvallerine aktarır. Yirmiye yakın resim yapar ve bunlar arasından; “İncirciler, Tütüncüler, Bodrum’da Deveciler, Muğla’da Pazar, Muğla’da Hisar Tepe, Muğla’da Bir Yol, Bodrum, Fethiye, Muğla Gelini, Muğla’da Yayla Kahvesi, Süngerci Kaptan, Bodrum’un Genel Görünümü” adını verdiği resimlerini sergilenmesi için sergi komitesine teslim eder.

CHP Yurdu Gezen Türk Ressamları etkinliğinim IV. Sergisi, halkevlerinin kuruluşunun onuncu yıldönümü kutlamaları kapsamına alındığı için, ilk kez, 31. teşrin l941 tarihinde açılan Devlet Resim ve Heykel Sergisi’nden ayrılarak, farklı bir etkinlik olarak düzenlenir. “IV Yurt Gezileri Sergisi” adı altında, Ankara Halkevi’nde, 22 Şubat 1942 tarihinde toplumla buluşur. (Eşref Üren, Bir Sanat Hesaplaşması. Ülkü. Sayı: 35 1942. s.24). Halk evleri kutlama etkinliğinin odağına yerleştirildiği için, Yurdu Gezen Türk Ressamları Sergilerinin en görkemli tanıtımı ve açılışı olarak gerçekleştirilir. Dört Yurt Sergisi’ni bir araya getiren bir düzenleme olarak planlanarak gerçekleştirilen bu sergi, Ankara Halkevi Salonlarında, dört yıl boyunca Yurdu Gezen Türk Ressamları programına katılmış olan 40 ressamın 393 resmini kapsamına alır(M.A. Memleket Resimleri, Ülkü. Cilt:2, 1 Nisan 1942. Sayı:13.s.10-13). Doğal olarak da, her ne kadar Selim Turan’ın 4.’sü düzenlenen etkinliğin 1.’si seçildiği izlenimi edinilse de, aslında, daha önce etkinliklere katılan ve katıldıkları birinci, ikinci ve üçüncü etkinliğin ödüllerini kazanan sanatçılar gibi Selim Turan da dördüncü etkinliğin Birincilik Ödülü’ne değimli görülür ve ödül alan sanatçıların arasındaki yerini alır. (Kıymet Giray, Cumhuriyet Kazanımları. Yurdu Gezen Ressamlar ve “Yurt Sergileri”. B+ Dergisi. Sayı. Sonbahar 12/18. s. 14-22)

Bana göre IV. Yurdu Gezen Türk Ressamları sergisinin o tarihinin basınında yapılan eleştirilerinin birincisi de Selim Turan’dır. Büyük boyutlarıyla da dikkati çeken “Tütüncüler Resmi” ile Turan, resmi beğenilen, kimileri tarafından anlaşılan kimi yazarlar tarafından da yadırganan, ancak bu serginin en çok kaleme alınan sanatçısı olur. Çünkü sergi ve “Tütüncüler” resmi, onun sanat ortamına ses getiren ilk çıkışı ve resim sanatı tarihine geçişidir.

Sayfalar: 1 2 3 4 5 6 7 8 9