Murat Kocakaya, 1961 yılında Çankırı’nın Çerkeş ilçesi Saraycık köyünde doğdu. Lise eğitimini Ankara Atatürk Lisesinde tamamladıktan sonra 1982 yılında Gazi Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesinden mezun oldu.

1980 yılında Milli Eğitim Bakanlığında memuriyete başladı. 1983-1984 yılları arasında yedek subay olarak askerliğini yaptı. 1987 yılında müfettişlik sınavını kazanarak Milli Eğitim Bakanlığında müfettiş yardımcısı olarak göreve başladı. 1990 yılında Müfettiş oldu.

1991-1993 yılları arasında Devlet Lisan Okulunda İngilizce eğitimi aldı. 1993 yılında Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğüne müfettiş olarak naklen geçti. 1993 yılında Başmüfettiş oldu.

2003 yılından itibaren Teftiş Kurulu Başkan Yardımcılığı, 2009 yılından itibaren ise Teftiş Kurulu Başkanlığı görevini üstlendi.

4 Aralık 2013 tarihinden itibaren ise vekaleten Spor Genel Müdür Yrd. olarak görevlendirildi.

Aynı zamanda, Spor Genel Müdürlüğü Merkez Danışma Kurulu ve Bağımsız Spor Federasyonları Bütçe Komisyonu üyeliği görevlerini yürütmektedir.

Evli ve Neslihan, Koray ve Seray adında 3 çocuk babası olan Murat Kocakaya, İngilizce bilmektedir.